DZIENNIK URZĘDOWY
WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
Katowice, dnia 3 listopada 2026 r.
Poz. 6556
ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NPII.4131.1.649.2026
WOJEWODY ŚLĄSKIEGO
z dnia 28 października 2026 r.
Na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r.
poz. 662 ze zm.)
stwierdzam nieważność
uchwały Nr XXXIII/240/2026 Rady Miejskiej w Pyskowicach z dnia 24 września 2026 r. w sprawie ustalenia
opłat cmentarnych, w części określonej w ust. 5 i 6 załącznika do uchwały, jako sprzecznej z art. 4 ust. 1 pkt 2
ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 679), dalej jako: u.g.k.,
w związku z art. 7 ust. 1-3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1590), dalej jako: u.c.c.z.
Uzasadnienie
Na sesji w dniu 24 września 2026 r. Rada Miejska w Pyskowicach podjęła uchwałę Nr XXXIII/240/2026
w sprawie ustalenia opłat cmentarnych.
W podstawie prawnej uchwały wskazano m.in.: art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k.
Wskazana uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu 28 września 2026 r.
W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru uznał, że jest ona w części niezgodna
z prawem.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące
jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o: (...) 2) wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen
i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń
użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. W orzecznictwie za bezsporną uznaje się
przynależność cmentarzy komunalnych do kategorii obiektów użyteczności publicznej (por. wyrok WSA
w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 591/21). Należy podkreślić, że
kwestionowana uchwała zawiera katalog opłat, które mają być ponoszone przez podmioty korzystające
z cmentarza komunalnego. Uwzględniając skutki, jakie wywołuje przedmiotowy akt, należy przyznać mu
charakter źródła prawa powszechnie obowiązującego – aktu prawa miejscowego. Na jego podstawie dochodzi
bowiem do wiążącego obciążenia podmiotów zewnętrznych wobec administracji obowiązkiem ponoszenia
opłat za korzystanie z cmentarza komunalnego. Wykonanie zadań przez organy gminy jest zatem uzależnione
od poniesienia stosownej opłaty. Wskazać należy, że ustawa o gospodarce komunalnej zawiera ogólną
regulację pozwalającą na ustanowienie na jej podstawie opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności
publicznej oraz za korzystnie z komunalnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, jednak znajduje ona
zastosowanie o tyle, o ile inna ustawa nie określi zakresu opłat pobieranych na podstawie odrębnych
przepisów. Takie odrębne przepisy zawiera ustawa o gospodarce komunalnej (por. wyrok WSA w Krakowie
z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1360/15). Jak wskazał ponadto WSA w Gliwicach w wyroku
z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 890/15, podstawy do nałożenia opłat za korzystanie z cmentarzy